Μανον Πανα-Καϊρη, 2.6.1931 – 30.1.2021

“Προσπάθησα να δώσω με τα έργα μου ολη την αρμονία της φύσης που βγαίνει απο το δέντρο της ελιάς. Ποση ζωή έχει! Ειναι ένα δεντρο που αντιπροσωπεύει τη δύναμη της γης. Η ελιά δεν έχει έξάρσεις, ειναι ειρηνική ύπαρξη, ημερευει τον άνθρωπο. Ισως ειναι η βάση της ζωής στον ελληνικό χώρο.Δεν νομιζω ότι εχει γίνει ποτέ αναφορα στη συνεισφορά του Ελαιώνα – της ηρεμίας που δίνει στο αθηναϊκο τοπίο. Στον καιρό μας, δυστυχώς, αγνοήθηκε και καταστραφηκε χωρίς οίκτο. Αν δεις τη μεγαλη πεδιάδα που ειναι ο Ελαιώνας, μπορείς να καταλάβεις τη σημασία του για τους Αθηναίους.

Ζωγραφίζω τα παιδιά. Ειναι ενδεχομένως ο μόνος πυρήνας που ειναι ακομα αγνός για να μην καταστρέψει την φύση. Γίνεται αυτομάτως ένα το παιδί με την φύση. Τα παιδιά, ασυναίσθητα, ειναι πιο κοντά στην φύση απο όσο νομιζουμε. Απο πάντα με ενδιεφεραν τα οικολογικά θεματα και κατα καιρούς έκανα ζώα, λουλουδια, δέντρα – φύση, γενικά – και μερικά ζώα τα έκανα με επιπεδο, παιδικό σχέδιο και γραμμή, για να προκαλέσω το ενδιαφέρον των παιδιών: ενδιαφερον για το να σώζουν τα έμβια όντα που μας περιτριγυριζουν που ο σημερινός πολιιτσμός αγνοεί, ταλαιπωρεί και καταστρεφει χωρίς οικτο και χωρίς αιδώ.”

Τη συνεντευξη αυτή μου την εδωσε τον Μάη του 2020. Μερικές εβδομάδες μετά, στη Σπαρτη, μας λήστεψαν και μαζί με τα άλλα, πηραν και την τσάντα μου με το τετράδιο της συνεντευξης. Ενώ προσπαθούσα να την ανασκευάσω απο μνήμης, η αστυνομία μας τηλεφώνησε ότι βρηκε το τετράδιο μου. Οι ληστές το είχαν ξεφυλλίσει – είχαν ίσως διαβάσει τις σημειώσεις μου ; – και το άφησαν άθικτο. Το πληρες κείμενο δημοσιευτηκε στα αγγλικά: http://smck.org/articles/02_manon-kairi.html

Η Μανόν που γνώριζε την Κωνσταντινούπολη σαν την τσέπη της – οι γονείς της κατεφυγαν παιδιά εκεί απο τη Ρωσία, μετά την επανασταση των μπολσεβίκων. ηταν η πρωτη γυναίκα που τιμήθηκε με το βραβείο Ιπεκτσι, σε εποχές που η ελληνο-τουρκική φιλία φάνταζε δυνατή – και ίσως είναι ακόμα “αν θελει κανείς πολύ”, οπως προσθεσε μαλλον απο-γοητευμένη.

Μου ειπε τότε:”Το βραβείο θεσμοθετήθηκε απο τον Ανδρεα Πολιτάκη, γεννημα της Κωνσταντινούπολης με όλη τη λαχτάρα και αγάη του Ελληνα για την Πολη. Ιδρυσε έναν ομιλο ελληνοτουρκικής φιλίας, παρόλη την γενική αντιθεση που κυριαρχεί σε αυτόν τον τομέα. Προσπάθησε έτσι να απαλείψει την έχθρα, την αντιπαλότητα που οφείλεται σε λογους πολιτικους, οικονομικούς και για τους Ελληνες, η ιστορία της κατακτησης και του πολέμου ειναι η πηγή της πιστης τους στην Ελλάδα. Ο Ελληνας θυμαται την Πολη, τους διωγμούς, τους φόνους και την ασιγαστη και ατερμονη έχθρα που δεν μπορεί αν ξεχαστεί.Το βραβείο προσπάθησε να απαλύνει την αναμνηση, να ξεχάσει τον πονο, την ταλαιπωρία, τον πολεμο, τις αντιξοοτητες.Η προσπαθεια δημιουτργησε ένα μικρό κεντρο ελληντουρκικής φιλίας, εγιναν μερικές συγκεντρωσεις, εγινε και μια μεγάλη γιορτη.Η προσπάθεια χλώμιασε και τελειωσε, γιατί πεθανε – εδω και πολλα χρόνια – ο άνρθρωπος που την υποκινούσε.Πηρε το ονομα απο έναν διασημο Τουρκο δημοσιογράφο που δολοφονήθηκε (απο τους Γκρίζους Λύκους) στα πρωτα σκιρτίσματα της αναζωπύρωσης της έχθρας Ελλάδας και Τουρκίας.”

Μανον Πανά-Καϊρη, 2.6.1931 – 30.1.2021

A Dio πνευμα αδεσμευτο και φωτεινό! Καλο ταξίδι, αγαπημενη μας!

“Olive Tree. Oil on canvas”, 2011. Photo: Christoph Ziegle”A Window Looking Out Into Hope (I)”. Mixed media, 2004. Photo: Christoph Ziegler

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s