Μυησις στο σπηλαιο του Διονυσου_Βουλα Καραμπατζακη

Φωτογραφίες: Η εικαστικός Βούλα Καραμπατζάκη και τα έργα της μέσα από τον φακό της ίδιας και των Αθηνά Παραουλάκη, Μαντώ Βασίλη,  Christoph Ziegler.

 

Ο Κρίστοφ κι εγώ είχαμε την χαρά να δεχθούμε την επίσκεψη της εκλεκτής εικαστικού Βούλας Καραμπατζάκη και του πρωτοπόρου συζύγου της Γιάννη Νέστορος στο Λεωνίδιο στα μέσα Ιουλίου.

Τα έργα της Βούλας – γλυπτά, αντικείμενα, κόσμημα και τέχνη του υφάσματος – αποτελούν μία δυναμική εξέλιξη της ελληνικής παράδοσης και της αισθητικής ιστορίας 5.000 χρόνων. Μένουν αλησμόνητα λόγω της κατασκευαστικής τους τελειότητας και του ξεχωριστού κι αναπάντεχου εικαστικού ιδιώματος της δημιουργού: δεν διστάζει να παντρέψει υλικά και τεχνικές ουτε φοβαται να μιλήσει με τρυφερότητα για τους θησαυρούς που κληρονομήσαμε όσοι γεννημένοι σε αυτό το κομματι της γης και υπόχρεοι να τους προχωρήσουμε με τον δικό του τρόπο ο καθένας, πριν τους παραδώσουμε στους επόμενους:

Ελλάδα, ήλιος, θεος, γαλάζιο και μπλε, κατάνυξη, γυναίκα θεά, επιδέξια υφάντρα, κεντητική μαγεία, νήμα, λόγος, χορός – ακόμα κι αν άλλοι τους θεωρούν ξεπερασμένους.

Στο Λεωνίδιο πειραματιστήκαμε πάνω στη σχέση μύθου, αντικειμένου, κίνησης κι αφήγησης, περφόρμανς και βίντεο, ενώ ως άλλοι προσκυνητές τιμήσαμε τον νεαρό θεό που λατρευόταν στο ίδιο μέρος σκαλίζοντας τη σκόνη του χρόνου που καλύπτει τα πανάρχαια ιερά του. Αναπαραστήσαμε την προσήλωση που έφερνε τους αρχαίους προσκυνητές σε αυτό το απόκρημνο κι απόκρυφο μερος – με θεα που καθηλώνει – με οδηγό ψήγματα από τη συλλογική μνήμη, από διαβάσματα μας, αλλά και την φαντασία μας.

Ιδού πως περιγράφει η ίδια η Βούλα Καραμπατζάκη την εμπειρία της:

Είναι η δεύτερη φορά που έρχεσαι στο Λεωνίδιο. Πώς σου φαίνεται ο τόπος;

Μου δώσατε την ευκαιρία μέσα από τα βιωματικά εργαστήρια που παραδίδετε να επισκεφτώ το Λεωνίδιο δύο φορές. Ο τόπος αυτός είναι πανέμορφος και γεμάτος ενέργεια. Επιπλέον είναι περιτριγυρισμένος από μύθους, ιερά, μούσες. Το τοπίο είναι ξεχωριστό με όλα αυτά τα πανύψηλα βουνά γύρω από το Λεωνίδιο να δρουν προστατευτικά, ενώ αμέσως μπροστά του σου δίνεται διέξοδος προς τον ορίζοντα με μια απέραντη θάλλασα με πεντακάθαρες αμμουδιές. Είναι ένας τόπος που αισθάνεσαι ότι μπορείς να έχεις ότι θελήσεις: βουνά, ποτάμια, θάλασσες… Να σκαρφαλώσεις στις βραχώδεις πλαγιές για να ανακαλύψεις τα σπήλαια του Διονύσου μέσα σε μοναστήρια και να κολυμπήσεις στα πιο γαλανά νερά του Μυρτώου.

Πάνω σε ποια ιδέα εργάζεσαι αυτή τη στιγμή;

Πάντα στη δουλειά μου με απασχολεί η γυναίκα. Μάλιστα στο παρελθόν με απασχόλησε πολύ η υφάντρα γιαγιά μου και η κεντήστρα μητέρα μου. Η ιδέα στην οποία επικεντρώνομαι αυτό τον καιρό αφορά την μητέρα αρχέτυπική θεά γή, που συναντάμε στην μυθολογία μέσα από τις γυναικείες θεότητες, ιέρειες, βασίλισσες, μούσες και άλλες σπουδαίες γυναίκες της ελληνικής μυθολογίας και αρχαιότητας.

Ειδικά με ενδιαφέρει το πως μέσα από την τέχνη θα μπορούσε να επανέλθει στην καθημερινότητα μας η επαφή με το τελετουργικό και μαγικό στοιχείο.

Επίσης με απασχολεί μετά από την εμπειρία κάποιας εικαστικής δράσης, ο θεατής επηρρεασμένος από το έργο του καλλιτέχνη, καθώς και ο ίδιος ο καλλιτέχνης να έχουν αποκτήσει μια νέα συνειδητότητα. Άλλο σημαντικό στοιχείο στη δουλειά μου είναι η συνέχιση της ελληνκής παράδοσης μέσα από την αναζήτηση νέων τρόπων έκφρασης, υλικών, τεχνικών και απόδοσης.

Πώς ήταν για σένα η εμπειρία της βιντεοσκόπησης μίας αυθόρμητης περφόρμανς χωρίς προηγούμενες πρόβες;

Ήταν μια μοναδική εμπειρία διότι ο τρόπος που δίδαξε ο Κριστόφ τις γνώσεις του ως περφόρμερ ήταν πολύ αποτελεσματικός. Με έφερε σε επαφή με την περφόρμανς ακολουθώντας μια διαδικασία μύησης στον τρόπο της γέννησης μιας ιδέας, στο πως η ιδέα αυτή εξελίσσεται σε σενάριο και στην ολοκλήρωση και μεταφορά της στο βίντεο. Η εμπειρία ήταν πρωτόγνωρη για εμένα. Δουλέψαμε με ελάχιστα μέσα και έχοντας για υλικό/εργαλείο το ίδιο μου το σώμα, τις κινήσεις, τους ήχους, τις εκφράσεις κ.α.

Πώς βλέπεις σήμερα το κόσμημα μετά τη συμμετοχή σου σε πολλές αξιόλογες εκθέσεις με την ιδιότητα σου ως εικαστικού/γλύπτριας;

Το κόσμημα είναι ένας ολόκληρος κόσμος, ο οποίος όμως ανοίγεται, διευρύνεται, δημιουργείται συνεχώς και αποκαλύπτεται μόνο μπροστά στα μάτια αυτού που το υπηρετεί. Το κόσμημα δεν το τοποθετώ σήμερα πλέον σε κανόνες, κλίμακες, δόγματα, καλούπια κλπ. Για εμένα κόσμημα είναι το αντικείμενο που έχει μια δύναμη να μεταμορφώσει αυτόν που το φοράει. Όπως ο ηθοποιός θα βάλει το κατάλληλο ένδυμα για να μπει μέσα στον ρόλο του και να μπορέσει να τον υποδυθεί, έτσι και το κόσμημα δίνει στον κάτοχό του τη δύναμη να εκφράσει και να αναδείξει, τόσο τα στοιχεία της δικής του ταυτότητάς και προσωπικότητας, αλλά και του τρόπου που αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του.

Αυτή η μεταμόρφωση που προέρχεται από το κόσμημα είναι η ανάγκη του ίδιου του δημιουργού του να υπηρετεί την τέχνη του και να μην «σκοντάφτει» επάνω σε κανόνες, συμφέροντα και άλλες αφορμές πέραν της ρέουσας ατόφιας δημιουργικής ενέργειας.

Θα συνέστηνες το εργαστηριό μας σε άλλους εικαστικούς και γιατί;

Θεωρώ ως εικαστικός ότι θα πρέπει συνεχώς να εξελίσσω και να εκπαιδεύω το βλέμμα μου καθώς και τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι τα πράγματα γύρω μου.

Στο εργαστήριο σας υπήρξαν πολλά νέα ερεθίσματα σε συνδυασμό τόσο με την επαφή με το φυσικό περιβάλλον του Λεωνιδίου, όσο και με την Τέχνη μέσα από την δική σας ξεχωριστή βιωματική διδασκαλία. Είσαστε και οι δύο σας από τους περισσότερο δοτικούς εικαστικούς Δασκάλους που έχω γνωρίσει. Δεν κρατάτε μυστικά για τον εαυτό σας στην Τέχνη. Αντιθέτως μυείτε τους μαθητές σας και τους δείχνετε νέους τρόπους και μονοπάτια. Από και και πέρα μπορεί μετά ο καθένας μόνος του να συνεχίσει τη δική του δημιουργική πορεία.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s